Agentic commerce is de volgende evolutie van e-commerce waarbij AI-agenten namens consumenten handelen — ze zoeken, vergelijken en kopen producten autonoom op basis van voorkeuren en context. In plaats van dat de klant actief shopt, doet een slimme assistent dit voor de koper.

Voor merken betekent dit een verschuiving van “gevonden worden door mensen” naar “begrepen worden door AI-agenten”

De wereld van e-commerce staat op het punt van een fundamentele verschuiving. Waar klanten jarenlang door webshops navigeerden, producten vergeleken en aankopen deden via traditionele checkout-systemen, zien we nu de opkomst van een nieuwe manier van winkelen: agentic commerce. Met het Agentic Commerce Protocol (ACP) krijgen AI-agents de mogelijkheid om namens consumenten aankopen te doen, direct vanuit een conversatie. Voor Nederlandse e-commerce bedrijven betekent dit een revolutionaire kans om klanten te bereiken op een volledig nieuwe manier die de traditionele afhankelijkheid van zoekmachines en dure advertentieplatforms doorbreekt.

Wat is het Agentic Commerce Protocol?

Het Agentic Commerce Protocol is een open standaard die ontwikkeld is door OpenAI en Stripe om veilige, programmatische handelstransacties mogelijk te maken tussen AI-agents, consumenten en bedrijven. In de praktijk betekent dit dat een klant aan een AI-assistent zoals ChatGPT kan vragen: “Zoek hardloopschoenen in maat 42 onder de €100,” waarna de agent niet alleen de beste opties toont, maar ook direct de aankoop kan voltooien zonder dat de klant de conversatie hoeft te verlaten.

Dit protocol fungeert als een digitale brug tussen jouw webshop, betalingssystemen en AI-platforms, waarbij orders, prijzen en transacties veilig worden uitgewisseld via gestructureerde API-communicatie. Google kondigde in januari 2026 bovendien het Universal Commerce Protocol (UCP) aan – een vergelijkbare open standaard die AI-agents in staat stelt om autonoom te winkelen. Dit bevestigt dat we niet te maken hebben met een voorbijgaande trend, maar met een structurele verandering in hoe consumenten online kopen. Grote spelers zoals Shopify, WooCommerce en Adobe Commerce werken inmiddels actief aan ondersteuning voor deze protocollen.

Directe voordelen voor Nederlandse e-commerce ondernemers

Toegang tot een nieuw verkoopkanaal

Het meest concrete voordeel van ACP is toegang tot meer dan 700 miljoen wekelijkse ChatGPT-gebruikers wereldwijd, terwijl Google’s AI-gedreven zoekervaring (AI Mode) miljoenen extra consumenten bereikt. In plaats van te wachten tot consumenten jouw website vinden via zoekmachines of advertenties, kan jouw assortiment nu direct zichtbaar worden in AI-gestuurde conversaties – een verkoopkanaal dat niet afhankelijk is van je positie in organische zoekresultaten of je advertentiebudget. Voor kleine en middelgrote webshops betekent dit een nieuwe route naar klanten zonder afhankelijkheid van grote marketplaces zoals Amazon of Bol.com, waarbij je wel de controle over je marge en merkervaring behoudt.

Van zoeken naar kopen in seconden

Het traditionele e-commerce model kent vaak veel frictie: klanten moeten door meerdere pagina’s navigeren, accounts aanmaken, formulieren invullen en betaalgegevens invoeren. Uit onderzoek blijkt dat gemiddeld 70% van alle winkelwagentjes wordt verlaten tijdens dit proces. Met agentic commerce verloopt het proces razendsnel. Wanneer een klant zijn AI-agent toestemming geeft, kan een transactie binnen enkele seconden worden afgerond – vanaf productontdekking tot betaalbevestiging in één vloeiende conversatie. Deze verkorte customer journey vermindert het aantal momenten waarop potentiële klanten afhaken en kan conversiepercentages aanzienlijk verhogen, met naar verwachting 15-25% hogere omzettingen volgens early adopters.

Behoud van klantrelatie en controle

In tegenstelling tot verkopen via traditionele marketplaces, waarbij het platform de klantrelatie bezit en vaak je marge beperkt door hoge commissies, blijf je bij agentic commerce volledig eigenaar van je klantdata en relaties. Je behoudt controle over de hele aankoopervaring, van orderverwerking tot retourbeleid en klantenservice. De AI-agent fungeert simpelweg als bemiddelaar tussen jouw systemen en de consument, zonder zich tussen jou en je klant te plaatsen. Dit betekent dat je ook na de aankoop direct kunt communiceren met de klant, loyaliteitsprogramma’s kunt aanbieden en waardevolle data verzamelt over aankoopgedrag en voorkeuren.

Strategische voordelen voor groei

Optimalisatie voor de AI-gedreven toekomst

Bedrijven die nu investeren in agentic commerce, positioneren zich optimaal voor de toekomst waarin volgens Gartner in 2028 meer dan 30% van alle online aankopen via AI-agents zal verlopen. Net zoals SEO cruciaal werd voor vindbaarheid in zoekmachines, wordt “agent-optimalisatie” essentieel voor vindbaarheid in AI-assistenten. Door je productcatalogus te structureren in machineleesbare formaten (zoals JSON-LD met Schema.org markup) en je systemen API-klaar te maken via REST of GraphQL endpoints, verzeker je je ervan dat AI-agents jouw producten kunnen vinden, begrijpen en aanbevelen. Bedrijven die werken met Adobe Commerce en Magento hebben hierbij een voorsprong, omdat deze platforms native ondersteuning bieden voor gestructureerde productdata en uitgebreide API-capaciteiten.

Hyperpersonalisatie op schaal

AI-agents verzamelen rijke context tijdens conversaties met consumenten. Ze begrijpen niet alleen wat iemand wil kopen, maar ook waarom (bijvoorbeeld duurzaamheid, prijs-kwaliteitsverhouding), wanneer (spoedeisend of toekomstige levering) en onder welke voorwaarden (budget, retourbeleid, levertijd). Deze rijke context maakt een niveau van personalisatie mogelijk dat ver uitgaat boven traditionele productaanbevelingen op basis van browshistorie. Voor Nederlandse retailers betekent dit de mogelijkheid om klanten te bedienen met op maat gemaakte oplossingen – denk aan bundels, alternatieve merken of complementaire producten – zonder grote investeringen in complexe personalisatietechnologie. De AI-agent doet dit werk automatisch op basis van het gesprek met de klant.

Kostenefficiëntie in acquisitie

Traditionele online marketing wordt steeds duurder. Advertentiekosten op platforms zoals Google Ads en Meta zijn de afgelopen drie jaar met gemiddeld 40% gestegen, terwijl conversiepercentages vaak stagneren of zelfs dalen. Agentic commerce biedt een alternatief acquisitiekanaal waarbij je alleen betaalt voor voltooide transacties (via payment provider fees), in plaats van voor klikken, impressies of verloren verkeer. Dit performance-based model maakt budgetbeheer voorspelbaarder en vermindert verspilling aan marketinguitgaven. Bovendien zijn de ‘kosten per acquisitie’ vaak lager omdat de AI-agent consumenten naar je webshop leidt op basis van relevantie en kwaliteit, niet op basis van wie het meeste betaalt voor advertenties.

Technische voordelen en implementatie

Snelle integratie met bestaande systemen

Een groot voordeel van ACP is dat het werkt met je huidige infrastructuur. Als je al Stripe gebruikt als payment service provider, kun je agentic betalingen activeren met minimale code-aanpassingen via de Stripe API. Voor bedrijven die andere betalingssystemen gebruiken, zoals Mollie of Adyen, werken er integratiemogelijkheden via API’s zonder dat je je hele technische stack hoeft te vervangen.

Voor bedrijven die werken met e-commerce platforms zoals Magento of Adobe Commerce – waar Itonomy uitgebreide expertise in heeft – betekent dit dat bestaande productcatalogi en systemen kunnen worden uitgebreid om compatibel te zijn met agentic commerce zonder complete herbouw. Open-source modules (zoals de Magebit ACP-connector voor Magento) en Adobe Commerce extensies maken het mogelijk om binnen enkele weken live te gaan met een agentic commerce integratie. Ook voor WooCommerce en Shopify-gebruikers zijn er inmiddels plug-and-play oplossingen beschikbaar.

Veiligheid en vertrouwen ingebouwd

Het protocol is vanaf de grond ontworpen met veiligheid als prioriteit. Betalingstokens zijn geëncrypteerd, eenmalig en gekoppeld aan specifieke bedragen en verkopers, waardoor misbruik vrijwel onmogelijk is. Klanten behouden volledige controle: ze moeten expliciet elke transactie goedkeuren voordat deze wordt uitgevoerd, met een duidelijk overzicht van product, prijs, verzendkosten en leveringsvoorwaarden. Voor Nederlandse consumenten, die waarde hechten aan privacy en veiligheid in lijn met GDPR-wetgeving, is dit een belangrijk vertrouwenssignaal. De protocollen voldoen bovendien aan PSD2-richtlijnen voor veilige online betalingen en ondersteunen sterke klantauthenticatie (SCA).

Praktische overwegingen voor implementatie

Het Europese voordeel: lokale betaalmethoden

Een belangrijk aandachtspunt is dat de huidige versie van ACP primair is gebouwd op een kaartgericht betalingsmodel (Visa, Mastercard, American Express). Voor Nederlandse e-commerce is dit een beperking, aangezien meer dan 60% van de consumenten sterk de voorkeur geeft aan lokale betaalmethoden zoals iDEAL, Bancontact en andere Europese opties. Payment providers zoals Mollie, Adyen en Stripe werken actief aan uitbreidingen om deze lokale methoden te ondersteunen binnen agentic commerce protocollen, met verwachte beschikbaarheid in Q2-Q3 2026.

Nederlandse webshops die vroegtijdig investeren in deze technologie en samenwerken met Europese betalingspartners, kunnen zich onderscheiden zodra lokale betaalmethoden volledig ondersteund worden. Dit creëert een concurrentievoordeel ten opzichte van internationale spelers die minder goed zijn afgestemd op de Nederlandse markt. Bovendien wordt verwacht dat webshops die iDEAL-integratie bieden via agentic commerce een 30-40% hogere conversie zullen zien dan kaart-only alternatieven, gezien de sterke voorkeur voor iDEAL onder Nederlandse consumenten.

Gestructureerde productdata als fundament

Om vindbaar te zijn voor AI-agents, moet je productinformatie gestructureerd en machineleesbaar zijn. Dit betekent investeren in:

• Hoogwaardige, gedetailleerde productbeschrijvingen met technische specificaties, materiaaleigenschappen en gebruiksinstructies
• Accurate en real-time voorraadgegevens (agents kunnen voorraadstatus tot op 15 minuten actueel opvragen)
• Duidelijke prijsinformatie inclusief BTW, kortingen en eventuele staffelprijzen voor B2B-klanten
• Transparante beleidsregels rond verzending (kosten, levertijden, gratis bezorgdrempels) en retouren
• Schema.org markup en JSON-LD gestructureerde data voor productcatalogi.

Voor bedrijven die al werken met PIM-systemen (Product Information Management) zoals Akeneo, Pimcore of inRiver en gestructureerde data-architecturen is dit een natuurlijke uitbreiding. Voor webshops die nog geen PIM gebruiken, is dit het moment om te investeren in productdata-kwaliteit – niet alleen voor agentic commerce, maar ook voor betere prestaties in traditionele zoekmachines en marketplaces.

Een praktische checklist voor agent-ready productdata:

1. Unieke SKU’s en EAN-codes voor elk product
2. Minimaal 3-5 productafbeeldingen van hoge kwaliteit
3. Gedetailleerde attributen (kleur, maat, gewicht, afmetingen, materiaal)
4. Actuele voorraadstatus en verwachte levertijd
5. Reviews en ratings (indien beschikbaar)
6. Gerelateerde producten en alternatieven
7. Verzend- en retourvoorwaarden per product (indien van toepassing)

De toekomst van agentic commerce

De ontwikkeling van agentic commerce staat nog maar aan het begin. Waar AI-agents nu individuele producten kunnen kopen, zullen ze in de toekomst hele winkelwagentjes kunnen samenstellen op basis van complexe criteria (bijvoorbeeld “zoek ingrediënten voor een mediterraan menu voor 6 personen onder €50”), herhaalaankopen kunnen automatiseren (bijvoorbeeld maandelijkse boodschappen of kantoorbenodigdheden) en zelfs onderhandelen over prijzen bij B2B-transacties. Voor ambitieuze Nederlandse retailers en groothandels is dit het moment om te experimenteren en te leren, zodat je voorbereid bent wanneer deze geavanceerde functionaliteiten beschikbaar komen.

De agentic economie zal niet alleen veranderen hoe mensen kopen, maar ook hoe bedrijven hun diensten aanbieden en te gelde maken. Nieuwe businessmodellen ontstaan, zoals:

• Betalen per API-query (pay-per-recommendation models)
• Abonnementsmodellen voor premium agent-toegang tot je productcatalogus met exclusieve voorraad of kortingen
• Dynamic pricing op basis van agent-onderhandelingen en klantprofielen
• Agent-exclusive deals en early access tot nieuwe producten

Bedrijven die nu beginnen met agentic commerce, leggen de basis voor deze toekomstige mogelijkheden en bouwen waardevolle ervaring op met agent-gedreven verkoop.

Conclusie

Het Agentic Commerce Protocol biedt Nederlandse e-commerce ondernemers een unieke kans om voorop te lopen in de volgende golf van digitale handel. Van directe toegang tot honderden miljoenen potentiële klanten tot verkorte customer journeys, behoud van controle over klantrelaties en kostenefficiënte acquisitie – de voordelen zijn aanzienlijk en meetbaar. Tegelijkertijd vereist het een strategische aanpak: investeren in gestructureerde productdata, API-klare systemen en samenwerking met de juiste technologiepartners die de Nederlandse markt begrijpen.

Voor bedrijven die hun e-commerce strategie toekomstbestendig willen maken, is nu het moment om agentic commerce te verkennen en te integreren in hun omnichannel aanpak. De vraag is niet of deze verschuiving zich zal voltrekken, maar hoe snel – en of jouw bedrijf er klaar voor is wanneer Nederlandse consumenten massaal overstappen naar AI-agents voor hun online aankopen. Bedrijven die nu de fundamenten leggen, zullen profiteren van een first-mover advantage en een sterke positie in het AI-gedreven e-commerce landschap van de komende jaren.

Volg onderstaande stappen als leidraad om je webshop geschikt te maken voor Agentic Commerce Protocol.

1. Begrip: Agentic commerce betekent dat AI-agents zelfstandig bij je webshop kunnen kopen zonder menselijke interactie.
2. Productdata: Maak al je product-, prijs- en voorraaddata volledig gestructureerd en machine-leesbaar.
3. Architectuur: Gebruik een headless, API-first webshoparchitectuur zonder afhankelijkheid van een frontend.
4. API’s: Ontwerp semantische API’s die intenties van agents begrijpen in plaats van alleen technische calls.
5. Checkout: Zorg voor een volledig autonome checkout met programmatic betaling en orderbevestiging.
6. Policies: Leg kortingen, voorwaarden en beperkingen expliciet vast in machine-leesbare regels.
7. Vertrouwen: Implementeer veilige agent-authenticatie en controlemechanismen voor vertrouwen en misbruik.
8. Onderhandeling: Sta dynamische prijzen, alternatieven en biedingen toe voor slimme agent-interactie.
9. Monitoring: Scheid agent-verkeer van menselijk verkeer in analytics en optimalisatie.
10. Vindbaarheid: Publiceer duidelijk hoe en waar AI-agents met jouw webshop zaken kunnen doen.